مکانیسم دم و بازدم
ساختار و آناتومی سیستم تنفسی
سیستم تنفسی از دو بخش اصلی تشکیل میشود: راههای هوایی و ریهها. راههای هوایی شامل بینی، حلق، حنجره، نای و نایژهها هستند. بینی وظیفه دارد هوا را گرم و مرطوب کرده و ذرات معلق را فیلتر کند. حلق بهعنوان مسیر مشترک تنفس و بلع عمل میکند و توسط اپیگلوت محافظت میشود. حنجره هم گذرگاه هوا و هم مرکز تولید صداست. نای به شکل لولهای انعطافپذیر، mafbet هوا را به نایژههای چپ و راست تقسیم میکند. نایژهها به برونشیولهای کوچکتر منشعب شده و به آلوئولها ختم میشوند. در ریهها، تبادل گازهای حیاتی انجام میشود. این ساختارها یک شبکه منظم برای تأمین تنفس ایجاد میکنند.
۲. دم و بازدم چگونه رخ میدهند
دم یک فرآیند فعال است که نیازمند انقباض دیافراگم است. دیافراگم با حرکت به پایین، فضای قفسه سینه را افزایش میدهد. عضلات بیندندهای نیز با بالا بردن دندهها حجم بیشتری برای ریهها فراهم میکنند. کاهش فشار داخلی ریهها سبب ورود هوا به داخل میشود. بازدم در حالت استراحت غیرفعال بوده و با شلشدن دیافراگم انجام میگیرد. کاهش حجم قفسه سینه فشار ریهها را افزایش داده و هوا را به بیرون میراند. در هنگام فعالیت شدید، عضلات شکمی و بیندندهای داخلی بازدم را تقویت میکنند. این چرخه دائمی، تبادل گازها را تداوم میبخشد.
۳. عملکرد آلوئولها در تبادل گاز
آلوئولها کیسههای هوایی کوچک با دیوارهای بسیار نازک هستند. سطح وسیع آنها امکان تماس گسترده با مویرگها را فراهم میآورد. اکسیژن از هوای آلوئولی به خون مویرگی انتشار مییابد. بهطور همزمان، دیاکسیدکربن از خون به آلوئولها منتقل میشود. این تبادل به دلیل اختلاف فشار جزئی گازها بهسرعت انجام میشود. کارایی تبادل به سلامت دیواره آلوئولها وابسته است. در بیماریهایی مثل آمفیزم سطح تبادل کاهش مییابد. این موضوع موجب کمبود اکسیژن و افزایش CO2 میگردد. عملکرد صحیح آلوئولها اساس بقاست.
۴. چگونگی حمل گازها توسط خون
اکسیژن عمدتاً با هموگلوبین گلبولهای قرمز ترکیب میشود. این پیوند امکان انتقال مقادیر زیاد اکسیژن را فراهم میکند. بخشی از اکسیژن بهطور مستقیم در پلاسما حل میشود. دیاکسیدکربن به سه شیوه حمل میشود: به صورت محلول در پلاسما، متصل به هموگلوبین و به شکل بیکربنات. بیکربنات اصلیترین شکل انتقال است. این فرآیند علاوه بر حمل CO2 در تعادل اسید–باز خون نقش دارد. اختلال در این مکانیسم تعادل فیزیولوژیک بدن را برهم میزند. بنابراین حمل گازها از اهمیت حیاتی برخوردار است.
برچسب: ،
