تنظیم عصبی و شیمیایی تنفس
ساختار و اجزای دستگاه تنفسی
دستگاه تنفسی شامل بینی، حلق، حنجره، نای، نایژهها و ریههاست. بینی نخستین ایستگاه هواست و وظیفه دارد آن را گرم، مرطوب و تصفیه کند. مژکها و مخاط ذرات و آلودگیها را به دام میاندازند. mafbet حلق مسیر مشترک هوا و غذا است و اپیگلوت از ورود غذا به نای جلوگیری میکند. حنجره علاوه بر عبور هوا، مسئول تولید صدا نیز هست. نای هوا را به نایژهها منتقل میکند که خود به شاخههای کوچکتر تقسیم میشوند. برونشیولها نهایتاً به آلوئولها ختم میشوند. این کیسههای هوایی محل اصلی تبادل گازها هستند. ساختار منظم دستگاه تنفسی عملکرد مؤثر تنفس را تضمین میکند.
۲. مراحل دم و بازدم
دم با انقباض دیافراگم و پایین رفتن آن آغاز میشود. عضلات بیندندهای خارجی همزمان دندهها را بالا میبرند. افزایش حجم قفسه سینه فشار داخل ریهها را کاهش داده و هوا وارد میشود. بازدم معمولاً غیرفعال و ناشی از بازگشت کشسانی ریههاست. کاهش حجم قفسه سینه فشار را افزایش داده و هوا را به بیرون میرانَد. هنگام فعالیت شدید، عضلات شکمی و بیندندهای داخلی بازدم را تقویت میکنند. این چرخه دم و بازدم باعث جریان پیوسته هوا و تبادل مؤثر گازها میشود. این فرآیند برای ادامه زندگی حیاتی است.
۳. عملکرد آلوئولها در تبادل گاز
آلوئولها کیسههای هوایی کوچک با دیوارهای نازک هستند. اطراف آنها شبکهای از مویرگها قرار دارد. اکسیژن به دلیل اختلاف فشار به خون منتقل میشود. همزمان دیاکسیدکربن از خون به آلوئولها حرکت میکند. سطح وسیع آلوئولها موجب افزایش راندمان تبادل گاز میشود. بیماریهایی مثل آمفیزم و فیبروز سطح مؤثر را کاهش میدهند. نتیجه کمبود اکسیژن و تجمع CO2 است. تبادل گاز سالم برای بقای سلولها ضروری است. بنابراین سلامت آلوئولها پایه عملکرد ریههاست.
۴. جابجایی اکسیژن و دیاکسیدکربن
اکسیژن عمدتاً توسط هموگلوبین در گلبولهای قرمز جابجا میشود. هر مولکول هموگلوبین میتواند چهار مولکول اکسیژن حمل کند. مقدار کمی از اکسیژن بهصورت محلول در پلاسما است. دیاکسیدکربن به سه شکل حمل میشود: محلول در پلاسما، متصل به هموگلوبین و به شکل بیکربنات. بیکربنات بخش اصلی انتقال را تشکیل میدهد و به حفظ تعادل اسید–باز کمک میکند. نقص در این فرآیند منجر به هیپوکسی و اسیدوز میشود. بنابراین حمل گازها برای بقای سلولها حیاتی است.
برچسب: ،
