علائم و نشانههای اختلال تنفسی در خواب
ماهیت اختلالات تنفسی خواب
اختلالات تنفسی در خواب به مجموعهای از مشکلات گفته میشود که مانع جریان طبیعی تنفس در زمان خواب میگردند. این مشکل میتواند با توقفهای مکرر یا کاهش جریان هوا خود را نشان دهد. در نتیجه، اکسیژن خون کاهش یافته و مغز برای جبران فرد را از خواب بیدار میکند. مبتلایان اغلب صبحها با خستگی و کسالت بیدار میشوند. بسیاری از بیماران این حالت را ناشی از بیخوابی ساده تصور میکنند. شدت بیماری با تعداد وقفههای تنفسی در طول شب سنجیده میشود. خر و پفهای بلند و نامنظم از نشانههای مهم محسوب میشوند. این عارضه علاوه بر فرد، آرامش هماتاقی یا شریک زندگی را هم برهم میزند. تشخیص سریع برای جلوگیری از پیامدهای طولانیمدت حیاتی است.
2. نشانهها و علائم
خر و پف ممتد و شدید رایجترین نشانه است که معمولاً اطرافیان گزارش میدهند. وقفههای کوتاه در تنفس یا نفسنفس زدن هنگام خواب از دیگر علائم هستند. بسیاری از افراد روز بعد احساس خوابآلودگی یا بیحوصلگی دارند. کاهش تمرکز، مشکلات حافظه و خستگی ذهنی در بیماران شایع است. سردردهای صبحگاهی و خشکی دهان نشانههای تکمیلیاند. کودکان مبتلا ممکن است دچار مشکلات رفتاری یا تحصیلی شوند. برخی بیماران به دلیل اضطراب یا افسردگی ناشی از کمخوابی به پزشک مراجعه میکنند. بیقراری و بیدار شدن مکرر نیز از دیگر نشانهها هستند. توجه به این علائم میتواند مسیر درمان را کوتاهتر کند.
3. علل مؤثر
چاقی یکی از عوامل کلیدی ابتلا محسوب میشود زیرا راههای هوایی را محدود میکند. ویژگیهای فکی و زبانی خاص نیز میتوانند عامل انسداد باشند. افزایش سن با کاهش قدرت عضلات حلق همراه است و خطر را بالا میبرد. مصرف الکل و داروهای خوابآور قبل از خواب نیز از عوامل تشدیدکنندهاند. ژنتیک و سابقه خانوادگی در بروز این عارضه نقش دارند. بیماریهایی مانند دیابت یا فشار خون بالا احتمال ابتلا را بیشتر میکنند. آلرژیهای مزمن و انحراف بینی مشکلات تنفسی شبانه را شدت میبخشند. سبک زندگی نامناسب، کمتحرکی و اضافه وزن همگی مؤثرند. ترکیب این عوامل باعث میشود درمان پیچیدهتر گردد.
4. پیامدهای اختلال
این مشکل در صورت نادیده گرفتن میتواند منجر به بیماریهای قلبی و فشار خون بالا شود. کمبود اکسیژن مداوم احتمال سکته مغزی یا قلبی را افزایش میدهد. بیماران دچار کاهش کیفیت خواب و تمرکز میشوند. خوابآلودگی در طول روز میتواند حوادث شغلی یا رانندگی ایجاد کند. افسردگی و اضطراب در میان مبتلایان بیشتر مشاهده میشود. در کودکان مشکلات رشد و یادگیری شایع است. عملکرد تحصیلی یا کاری بیماران اغلب افت پیدا میکند. خانواده نیز تحت تأثیر بیخوابی فرد قرار میگیرند. این اختلال در مجموع زندگی فرد را در ابعاد مختلف تحت فشار قرار میدهد.
5. راههای درمان
اصلاح سبک زندگی اولین اقدام درمانی است؛ کاهش وزن، فعالیت بدنی و ترک دخانیات اهمیت دارد. استفاده از دستگاه CPAP درمان اصلی محسوب میشود و به باز نگه داشتن مجاری هوایی کمک میکند. ابزارهای دهانی برای برخی بیماران مناسب هستند. در موارد خاص، جراحی ساختار فک یا بینی پیشنهاد میشود. درمان آلرژیها نیز به بهبود وضعیت کمک میکند. آموزش اطرافیان برای شناسایی علائم اهمیت زیادی دارد. پیگیری منظم پزشکی برای جلوگیری از عوارض حیاتی است. بهبود عادات خواب مانند خوابیدن به پهلو نتایج خوبی دارد. درمان صحیح کیفیت زندگی و سطح انرژی روزانه را بهبود میبخشد.
برچسب: ،
